27 juli 2015

Kernwaarden: hoe ontdek je je kernwaarden en wat doe je er mee

Kernwaarden zijn de belangrijkste waarden voor en van een organisatie[1], maar ook van een individu. Het zijn de waarden die de grondvesten zijn van de keuzes die je maakt als organisatie of individu en daarmee niet ter discussie staan[2].

De kernwaarden van een organisatie zijn de basiswaarden op grond waarvan besluiten worden genomen, waar de organisatie op drijft. En waarop je dus als organisatie en als medewerker aangesproken kan worden. Dat noemen we Accountability: je staat voor je waarden en je bent daarop aanspreekbaar.

Kernwaarden zijn het ethisch kompas van een bedrijf, het geeft aan wat het bedrijf ten diepste nastreeft. Het geeft het beeld van de identiteit van een bedrijf. Het geeft het fundament weer van waaruit de organisatie of het bedrijf werkt en wat ten grondslag ligt aan hun bestaan.

Kernwaarden zitten dus in de genen van een organisatie. Ze geven niet aan wat de organisatie doet, maar ze geven aan hoe een organisatie doet wat zij doet. En ook nog: waarom de organisatie het doet.

Als ze consistent worden toegepast en uitgevoerd, dan is een organisatie aanspreekbaar of te wel accountable op die waarden en zijn ze doorslaggevend voor en naar klanten.

Missie, visie en kernwaarden

Uiteraard zijn er veel bedrijven die kernwaarden hebben. Ze zijn vaak gekoppeld aan de “Missie van de organisatie”. Nu versta ik graag het volgende onder Missie: een missie definieert het bestaansrecht en de identiteit van jouw organisatie.

Door middel van je missie geef je aan wie je bent, wat je doet en waar je voor staat. De missie wordt ook wel mission statement genoemd. Je missie is eigenlijk tijdloos, maar wel toe te passen op dit moment. Een missie staat dus, in tegenstelling tot een visie of strategie, niet voortdurend ter discussie [3].

Voorbeelden van bedrijven met een heldere missie zijn:

Zappos: Wij zijn een bedrijf dat de beste customer service biedt en schoenen verkoopt. 

Apple: Wij willen werken makkelijker maken.

9292ov: Mensen prettig en efficiënt de weg wijzen van-deur-tot-deur.

Vaak wordt ook de Visie genoemd in dit kader. Een visie is inspirerend. Een visie geeft een visionaire en ambitieus beeld van wat een organisatie wil zijn. In de definitie van de visie kijk je naar de wereld van nu en de kansen in de toekomst en beschrijf je de gewenste droomsituatie. En die situatie is mede gebaseerd op de kernwaarden van de organisatie.

Kernwaarden: voorbeelden

Zoals gezegd, er zijn mooie voorbeelden van kernwaarden binnen organisaties:

Bilderberg: 10 Kroonwaarden, zoals “een genietende gast is de kroon op mijn werk”

Zappos: nr 1. “Deliver WOW through Service” (uit: de 10 Zappos Family Core Values)

Coolblue: “Jezelf kunnen zijn, samen met je collega’s”

( je weet er vast ook een paar: ……..)

Kernwaarden als sleutel van succes en bevlogenheid

Maar wat is dat dan met die kernwaarden, wat doe ik er mee? Dat wil je natuurlijk weten voordat je gaat nadenken over die van jouw organisatie of de kernwaarden van jezelf.

Kernwaarden bepalen de mogelijkheden die de organisatie zichzelf geeft; het is de basis, het fundament op grond waarvan alternatieven bekeken kunnen worden en van waaruit de keuzes voor de organisatie worden gemaakt. Door die keuzes wordt de richting bepaald binnen de visie en de strategie. In succesvolle organisaties zijn de missie en visie van het bedrijf bekend bij de medewerkers.

Maar wat nog veel belangrijker is: het bepaalt of medewerkers kunnen werken binnen de organisatie op een manier die bij hen past en die hen energie geeft. En die energie of passie zorgt voor betrokkenheid en voor bevlogenheid: het gaat over geluk en plezier van het werk.

In dat geval sluiten de persoonlijke kernwaarden aan bij die van de organisatie.

En laat uit allerlei onderzoek nu net blijken dat die bevlogenheid de productiviteit beïnvloedt en dus ook de winstgevendheid of continuïteit van de organisatie.

Hoe ontdek ik nu de kernwaarden en hoe leg ik ze vast.

Daar is niet een vaste wetenschappelijke methode voor en gelukkig maar, want kernwaarden bepalen van je organisatie doe je samen en dat moet dus leuk zijn. Het gebeurt in ieder geval niet top-down, maar juist samen met de medewerkers.

Maar soms, zeker bij familiebedrijven, zie je dat die kernwaarden eigenlijk al vastliggen in de historie van de organisatie; zij zijn er blijkbaar altijd al geweest. Dat is natuurlijk niet zo, maar soms wordt het wel zo ervaren. Ooit zijn ze ontstaan, gedeeld, begrepen en toegepast en nu zijn ze er gewoon.

Voor heel veel bedrijven is dat nog niet zo; of de situatie is zo veranderd, door nieuwe aandeelhouders, door samenvoeging, door overnames, dat er geen duidelijke kernwaarden meer zijn.

Het opstellen van de kernwaarden begint op alle niveaus in de organisatie; alle teams van onder tot boven gaan er mee aan de slag. In mijn volgende blog ga ik in op de zeven stappen die hierbij kunnen helpen.

 Heb je vragen? Neem even contact op: paul@paulterwal.nl

 Paul ter Wal

[1] Een organisatie is iedere vorm van samenwerking van mensen; dus commerciële bedrijven, zorginstellingen, onderwijsinstellingen etc.

[2] www.ensie.nl

[3] http://www.visie-strategie.nl

In 7 stappen naar je kernwaarden
Van Week van de werkstress: naar Maand van de Bevlogenheid