05 september 2016

Selectie arbodienst: Penny wise, pound foolish

In de afgelopen weken heb ik vanuit meerdere kanten begrepen dat het aanbestedingseizoen voor arbodienstverlening weer in volle hevigheid bezig is. Er worden via digitale bronnen arbodiensten geselecteerd; de selectiecriteria kan men zelf aangeven en het “systeem” geeft een “objectieve” selectie van partijen weer.

Op zich niets mis mee, zij het dat ik zelf weer heb mogen constateren dat er zo vreemd wordt gedaan over kosten: een adviseur inhuren om een goed arbobeleid (of beter: Inzetbaarheidsbeleid) op te stellen en van daaruit de best passende leverancier te selecteren is veel te duur, geeft men aan. Terwijl het verzuim ver boven de 3% zit en dus heel veel geld kost.

Bij een congres gaf ik een tiental bedrijven, desgevraagd, een lijst met 18 mogelijke selectiecriteria mee om toe te passen binnen hun eigen bedrijf. Het gaat om inhoudelijke criteria waar je dus als organisatie zelf ook over na moet denken voordat je gaat vragen aan arbodiensten om een offerte in te dienen. Opvallend dat enkele weken later, ik begreep dat enkele bedrijven dat huiswerk niet gedaan hebben en toch zijn gaan selecteren. Opvallend hierbij was dat de afdeling Inkoop (of welke mooie naam we die ook geven) dominant is en bij een partij zelfs HR buitenspel had gezet.

Bij Inzetbaarheidsbeleid gaat het volgens mij om mensen en niet over geld; althans niet primair. Het gaat over de bevlogenheid, vitaliteit (veerkracht), productiviteit en misschien zelfs wel het werkgeluk van mensen. En dat dit geld oplevert zal duidelijk zijn (zie : Job Demand Resources model; Schaufeli en Bakker). CBS rekent voor dat een verzuimdag gemiddeld € 410 kost. Weet Inkoop dit en willen ze daarom de bedrijfsarts voor een appel en een ei inzetten? Al eerder heb ik aangegeven dat kwaliteit voor prijs gaat en dan veel geld oplevert. (Zie ook de nieuwe Kosten-/baten tool van TNO/NPDI)

Kwaliteit van dienstverlening gaat over resultaat: dalend verzuim en hogere inzetbaarheid, productiviteit. Waarom blijven we dan kijken naar een lekker goedkope bedrijfsarts en een contract met een arbodienst dat niet past bij onze organisatiedoelstellingen, laat staan onze kernwaarden? Kwaliteit van dienstverlening gaat over wat we samen willen bereiken aan doelstellingen, wat de “opbrengsten” mogen zijn van de geleverde diensten en wat wij als organisatie bereid zijn te betalen voor kwaliteit. Niet het Proces Poortwachter moet dominant zijn maar onze houding naar onze medewerkers: waar kunnen wij hun steunen en wat kunnen we doen om –langdurig- verzuim te voorkomen. Een zaak die te maken heeft met onze kernwaarden en onze missie: waar doen we het allemaal voor?

Het is dan ook jammer dat Inkoop zo dominant is; niet dat het hun schuld is: zij moeten sterk letten op wat wordt ingekocht en tegen welke prijs-/kwaliteit-verhouding. Wel dat zij, zonder de juiste volgorde te volgen, inkopen op prijs en niet naar de “state of the art” in de markt willen luisteren. Hierbij “gesteund” door management en HR.

We weten “de kost gaat voor de baat uit”; we weten dat kwaliteit meer oplevert dan een snelle kostenbesparing: “goedkoop is duurkoop”. En toch gaan we blijkbaar door met die oude weg. Geld boven mensen, dat is “penny wise, pound foolish”.

Ik verzucht het maar eens.

Paul ter Wal, CSP FPSA

Aanbesteden arbodienstverlening en de nieuwe regels 2016
Minimising Staff Turnover